„Mistrzowie z Anina” to spektakl teatralny opowiadający o bywalcach „Chaty z pomysłami”- środowiskowego domu samopomocy dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w Warszawie (dzielnica Wawer).

Celem spektaklu jest przedstawienie „Chatowiczów” i opowiedzenie o tym, jak świat wygląda z ich perspektywy. Chcemy skupić się na tym, co nie jest oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka, odkryjemy, co bywalcy Chaty wnoszą do lokalnej społeczności – mówi Marta Kukuła, reżyserka spektaklu. – Jednocześnie chcemy odkopać historię o ekscentrycznych / wyróżniających się / czasem nieakceptowanych mieszkańcach Anina z przeszłości. Opowiadając o „Chatowiczach” chcemy wskrzesić dawne historie i zastanowić się, co odmienność czy ekscentryczne zwyczaje mogą wnosić dla całej społeczności, jak mogą ją kształtować i wprowadzać odmienną perspektywę. „Chatowicze” oraz dwie aktorki wcielą się w postacie ekscentrycznych aninian. Spektakl będzie odbywał się w lokacji związanej z jedną z historii (prawdopodobnie stara willa w Aninie) i jednocześnie samo miejsce uruchomi zapomniane historie z nim związane.

Kto?

W spektaklu będą grać osoby z różnym stopniem niepełnosprawności intelektualnej i czasem fizycznej oraz dwie performerki doświadczone w pracy z osobami niepełnosprawnymi – Karolina Kosecka, Paulina Fonferek. Scenariusz napisze oraz wyreżyseruje spektakl reżyserka teatralna oraz terapeutka Psychologii Zorientowanej na Proces – Marta Kukuła.

Scenariusz powstanie przy współpracy z historykami i mieszkańcami Anina zajmujących się dawnymi opowieściami związanymi z dzielnicą. Próby z „Chatowiczami” będą poprzedzone warsztatami teatralnymi poprowadzonymi przez reżyserkę i aktorki. Część tekstu powstanie w trakcie warsztatów zainspirowana twórczością „Chatowiczów”, ich monologami i historiami. Ważnym elementem performance’u będzie również muzyka na żywo napisana i wykonana przez Alberta Stensena.

Jak?

Przygotowanie spektaklu odbywa się dwutorowo. Pracując nad scenariuszem reżyserka Marta Kukuła dokonuje researchu historycznego. Spotyka się z mieszkańcami Anina i historykami by spisać opowieści o ekscentrycznych/wykluczonych mieszańcach dzielnicy. Równolegle pracuje z „Chatowiczami” wsłuchując się w ich zapomniane, czasem nierozpoznane kawałki związane z ich innością. Podczas prób reżyserka wykorzystuje narzędzia Psychologii Zorientowanej na Proces, pracuje z sygnałami z ciała, amplifikuje marginalizowane doświadczenia, by stały się czytelne i bardziej zrozumiałe, bazuje na pracy z ciałem, z ruchem korzystając z komunikacji pozawerbalnej. Celem tej pracy jest wyłuskanie charakterystyczności każdego z uczestników oraz przełożenie na język ciała opowieści o ich inności, unikalnym sposobie patrzenia na świat. Podczas prób przyglądamy się każdemu uczestnikowi indywidualnie, chcemy poznać jego osobiste spojrzenie na rzeczywistość, to co może wnieść do całej społeczności. Próby są rejestrowane przez kamerę, a materiał z nagrań będzie również wykorzystany w spektaklu.

Idea

Spektakl jest zainspirowany koncepcją „cieni miasta” ( city shadows). Jest to termin stworzony przez Arnolda Mindella twórcy Psychologii Zorientowanej na Proces.

Według Mindella wszystkie odmienne i ekstremalne stany świadomości mają nie tylko znaczenie indywidualne, lecz również dotyczą społeczności i kultury, w której występują. Koncepcja „cieni miasta” traktuje te stany nie tylko jako nośniki informacji o odszczepionych elementach indywidualnej psychiki, ale także o zmarginalizowanych procesach danej społeczności. Tak jak fizyka ma swoją zasadę zachowania energii, psychologia procesu uznaje zasadę zachowania informacji: każda informacja/proces, która występuje w danym systemie, nie może zniknąć, lecz ktoś/jakaś grupa musi ją podjąć i zaprezentować. Jest to myślenie w kategoriach ekologii systemu zamkniętego, gdzie wszystkie elementy krążą i szukają miejsca, gdzie mogą być ponownie użyteczne. Zgodnie z tą teorią ważne jest objęcie całości doświadczenia, usłyszenie, zrozumienie informacji, które niosą marginalizowane jednostki ponieważ wpływa to na całą społeczność i niesie wartość dla całego systemu.

Spektakl powstał w ramach programu OFF Polska organizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Autorem zdjęć z warsztatów jest Jarosław Paczyński